سایت تخصصی روانشناسی

مدیر سایت: دکتر سکینه سلطانی کوهبنانی

سایت تخصصی روانشناسی

مدیر سایت: دکتر سکینه سلطانی کوهبنانی

سایت تخصصی روانشناسی
دکتر سکینه سلطانی کوهبنانی
استادیار دانشگاه فردوسی مشهد

آدرس محل کار:

آدرس دانشگاه: مشهد ، میدان آزادی ، دانشگاه فردوسی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، گروه علوم تربیتی ، تلفن تماس : 05138805000داخلی 5892

آدرس مرکز مشاوره : مشهد، پنج راه سناباد، تقاطع خیابان پاستور، ساختمان پزشکان مهر، مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی اندیشه و رفتار، شماره های تماس: 05138410132 و 05138482093


سایر موضوعات
Blog.ir بلاگ، رسانه متخصصین و اهل قلم، استفاده آسان از امکانات وبلاگ نویسی حرفه‌ای، در محیطی نوین، امن و پایدار bayanbox.ir صندوق بیان - تجربه‌ای متفاوت در نشر و نگهداری فایل‌ها، ۳ گیگا بایت فضای پیشرفته رایگان Bayan.ir - بیان، پیشرو در فناوری‌های فضای مجازی ایران
آخرین نظرات

ضمن تبریک به مناسبت روز روانشناس، در این یادداشت به فرصت‌ها و چالش‌های یکی از رشته‌های نوپای روانشناسی به نام روانشناسی سلامت پرداخته می‌شود.

روانشناسی سلامت؛ رشته‌ای جوان و نیازمند توجه جدی

رشته روانشناسی سلامت از دهه ۱۹۷۰ هویت پیدا کرده است و دانش‌آموختگان این رشته در تیم پزشکی به مطالعه جنبه‌های روانشناختی بیماری می‌پردازند، روانشناسی سلامت به مطالعه فرایندهای رفتاری و روانشناختی در هنگام سلامت بیماری و مراقبت سلامت می‌پردازد.

نقطه تمرکز متخصصان روانشناسی سلامت بر افزایش  سلامتی و پیشگیری و درمان بیماری است. این علم معطوف به درک این نکته است که چگونه عوامل فرهنگی، رفتاری و روانشناختی باعث سلامت یا بیماری جسمی می‌شود و به بررسی تاثیر مستقیم و غیرمستقیم عوامل روانشناختی بر سلامت می‌پردازد.

در زمینه علوم رفتاری نیز رفتارهای آسیب‌رسان سلامت همچون مصرف دخانیات و مشروبات الکلی یا رفتارهای ارتقادهنده سلامت نظیر ورزش و رژیم غذایی سالم را رصد می‌کند.

متخصصان روانشناسی سلامت می‌توانند سلامت را با کار مستقیم با بیماران یا به طور غیرمستقیم در برنامه‌های سلامت عمومی ملی و بین‌المللی در مقیاس بزرگ بهبود بخشند، همچنین با آموزش سایر متخصصان سلامت (پزشکان و پرستاران) به اثربخشی بهتر مداخلات آنان بر سلامت افراد بیافزایند.

متخصصان روانشناسی سلامت همچنین می‌خواهند بدانند افراد چگونه به بیماری خود واکنش نشان می‌دهند، با آن مقابله می‌کنند و از آن بهبود می‌یابند.

روان‌شناسان سلامت تا به امروز پژوهش‌های کاربردی زیادی را در رابطه با رشد و توسعه دادن رفتارهای سالم و همین‌طور پیشگیری از رفتارهای ناسالم و کاهش آنها را انجام داده‌اند و طبق پژوهش‌ها قریب به نیمی از آمار مرگ و میر در آمریکا را می‌توان به رفتارها یا عوامل خطرزایی نسبت داد که تا حدود زیادی قابل پیشگیری هستند.

موضوعات اخیر پژوهش‌ها و مداخلات متخصصان سلامت را مواردی همچون کاهش استرس، مدیریت وزن، ترک سیگار، بهبود تغذیه روزمره و کاهش رفتارهای پرخطر جنسی، مراقبت خانگی و مشاوره سوگ برای بیمارانی که در مراحل پایانی زندگی خود هستند را شامل می‌شود.

روانشناسی سلامت از شاخه‌های جدید روانشناسی در ایران است و در مقطع ارشد و دکترا دانشجو می‌پذیرد و داوطلبان زیادی مشتاق این رشته هستند، ولیکن پذیرش این رشته محدود است.

این رشته در ایران بسیار جوان است و بیش از ۱۷ سال از عمر تاسیس آن نمی‌گذرد و تاکنون حدود ۵۰۰ نفر فارغ‌التحصیل مقطع دکترای این رشته در ایران شده‌اند، با وجود روشن بودن نقش روانشناسان سلامت در بهبود کیفیت زندگی افراد به خصوص بیماران و سالمندان و همچنین مبرهن بودن ضرورت حضور روانشناسان سلامت در نظام سلامت کشور، ولی فارغ‌التحصیلان این رشته هنوز هویت شغلی ندارند و در سیستم وزارت بهداشت هنوز ردیف شغلی برای ایشان تعریف نشده است.

با توجه به اینکه امروزه میزان مرگ و میر ناشی از بیماری‌های واگیردار نظیر سل، وبا و غیره نزدیک به صفر شده است و افزایش امید به زندگی افراد و افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌های مزمن به دلیل سبک زندگی ناسالم و پدیده کهنسالی به افزایش افراد سالمند در ایران جایگاه فعالیت این رشته در جهت کاهش هزینه‌های روانی اجتماعی و اقتصادی بیماری‌ها بیش از پیش پررنگ و ضروری است، لذا به نظر می‌رسد تعیین تکلیف فارغ‌التحصیلان این رشته در نظام سلامت کشور امری ضروری و لازم است.

روانشناسی سلامت در کشورهای توسعه‌یافته دارای چهار گرایش؛ سلامت بالینی، سلامت عمومی، سلامت جامعه و سلامت انتقادی است و در ایران فقط زمینه تحصیل در گرایش سلامت بالینی وجود دارد، و نیاز به توسعه این رشته کاملا مشهود است همچنین با توجه به اینکه تجزیه و تحلیل انتقادی سیاست‌های سلامتی کشور از مجموعه وظایف روانشناسان سلامت است ضروری است که حداقل یک کرسی در مجموعه‌های تصمیم‌گیری کلان بهداشتی کشور به متخصصان روانشناسی سلامت تخصیص یابد تا برنامه‌های کلان نظام سلامت کشور موثرتر واقع شود.

یادداشت از: معصومه ذکی‌پور

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی